Cemal Reşit Eyüboğlu - Revizyon geçmişi

Okune: /* Hayatı */

2025-07-21T20:18:27Z

Hayatı

Okune: /* Hayatı */

2025-07-21T20:16:21Z

Hayatı

Okune 20.15, 21 Temmuz 2025 tarihinde

2025-07-21T20:15:19Z

Okune 14.36, 21 Temmuz 2025 tarihinde

2025-07-21T14:36:31Z

Okune: /* Hayatı */

2025-07-21T13:26:15Z

Hayatı

Okune 13.58, 25 Aralık 2021 tarihinde

2021-12-25T13:58:25Z

Okune: /* Hayatı */

2021-02-07T20:51:49Z

Hayatı

Okune: /* Hayatı */

2021-02-02T09:07:06Z

Hayatı

Okune: /* Hayatı */

2021-02-02T09:05:39Z

Hayatı

Okune 09.04, 2 Şubat 2021 tarihinde

2021-02-02T09:04:19Z

@@ 29. satır: / 29. satır: @@
 '''1973''' yılının Ocak ayında, aynı davada yargılandığı [[Sabahattin Eyüboğlu]]'nun kalp krizinden öldüğünü öğrendi. Bundan dört ay kadar sonra da [[Zeki Baştımar]]'ın sağlık sorunları gerekçesiyle TKP liderliğinden azledildiğini ve Leipzig'de bir hastanede tecrit edildiğini haber aldı. Kendisinin de 9 Mart darbe girişimine ilişkin devam etmekte olan tüm yargı süreçlerinden beraat etmesi ancak '''1974''' yılında mümkün olabildi. Bu süreçte savcıların onu iddianamenin bir numaralı sanığı olan [[Zeki Baştımar]] ile ilişkilendirme çabaları, delil yetersizliğinden sonuçsuz kaldı.
-Tüm bu gelişmelerin ardından siyasetten tamamen çekilerek, avukatlık mesleğine geri döndü ve Ankara'ya yerleşti. '''1976''' yılında Ankara Barosu Divan Başkanlığı görevini üstlendi.<ref>Esen Ertuğrul (2019) "Yön/Devrim Hareketi İçinde Bir Siyaset Adamı ve Bürokrat: Cemal Reşit Eyüboğlu" s.103</ref>
+Her şey bittiğinde, siyasetten tamamen çekilerek avukatlık mesleğine geri döndü ve Ankara'ya yerleşti. '''1976''' yılında Ankara Barosu Divan Başkanlığı görevini üstlendi.<ref>Esen Ertuğrul (2019) "Yön/Devrim Hareketi İçinde Bir Siyaset Adamı ve Bürokrat: Cemal Reşit Eyüboğlu" s.103</ref>
 '''21 Ocak 1988'''’de Ankara’da öldü.

@@ 29. satır: / 29. satır: @@
 '''1973''' yılının Ocak ayında, aynı davada yargılandığı [[Sabahattin Eyüboğlu]]'nun kalp krizinden öldüğünü öğrendi. Bundan dört ay kadar sonra da [[Zeki Baştımar]]'ın sağlık sorunları gerekçesiyle TKP liderliğinden azledildiğini ve Leipzig'de bir hastanede tecrit edildiğini haber aldı. Kendisinin de 9 Mart darbe girişimine ilişkin devam etmekte olan tüm yargı süreçlerinden beraat etmesi ancak '''1974''' yılında mümkün olabildi. Bu süreçte savcıların onu iddianamenin bir numaralı sanığı olan [[Zeki Baştımar]] ile ilişkilendirme çabaları, delil yetersizliğinden sonuçsuz kaldı.
-Tüm bu gelişmelerin ardından siyasetten tamamen çekilerek, avukatlık mesleğine geri döndü ve Ankara'ya yerleşti. '''1976''' yılında Ankara Barosu Divan Başkanlığı görevini üstlendi.<ref>Esen Ertuğrul (2019) "Yön/Devrim Hareketi İçinde Bir Siyaset Adamı ve Bürokrat: Cemal Reşit Eyüboğlu" s.103</ref> '''21 Ocak 1988'''’de Ankara’da öldü.
+Tüm bu gelişmelerin ardından siyasetten tamamen çekilerek, avukatlık mesleğine geri döndü ve Ankara'ya yerleşti. '''1976''' yılında Ankara Barosu Divan Başkanlığı görevini üstlendi.<ref>Esen Ertuğrul (2019) "Yön/Devrim Hareketi İçinde Bir Siyaset Adamı ve Bürokrat: Cemal Reşit Eyüboğlu" s.103</ref>
 ==Kaynakça==
 [[Kategori:Önemli Kişiler]]

@@ 27. satır: / 27. satır: @@
 '''9 Mart 1971''' günü, yıllardır beklenen ilerici sol eğilimli ordu darbesi girişimi daha başlangıç aşamasında dağılınca, hemen peşinden gelen 12 Mart muhtırası ile birlikte, bu kez hem dergileri ve tüm yayınları kapatıldı. Başarısız solcu askeri darbe girişiminin "sivil ayağı ve kışkırtıcıları" olmak suçlamasıyla, uzun bir süre arkadaşları ile birlikte idam cezası talebi ile yargılandı.
-'''1973''' yılının Ocak ayında, aynı davada yargılandığı [[Sabahattin Eyüboğlu]]'nun kalp krizinden öldüğünü öğrendi. Bundan dört ay kadar sonra da [[Zeki Baştımar]]'ın sağlık sorunları gerekçesiyle TKP liderliğinden azledildiğini ve Leipzig'de bir hastanede tecrit edildiğini haber aldı. Bu gelişmelerden kısa bir süre sonra siyaset hayatından çekilmeye karar verdi.
+'''1973''' yılının Ocak ayında, aynı davada yargılandığı [[Sabahattin Eyüboğlu]]'nun kalp krizinden öldüğünü öğrendi. Bundan dört ay kadar sonra da [[Zeki Baştımar]]'ın sağlık sorunları gerekçesiyle TKP liderliğinden azledildiğini ve Leipzig'de bir hastanede tecrit edildiğini haber aldı. Kendisinin de 9 Mart darbe girişimine ilişkin devam etmekte olan tüm yargı süreçlerinden beraat etmesi ancak '''1974''' yılında mümkün olabildi. Bu süreçte savcıların onu iddianamenin bir numaralı sanığı olan [[Zeki Baştımar]] ile ilişkilendirme çabaları, delil yetersizliğinden sonuçsuz kaldı.
-Mart darbe girişimine ilişkin devam etmekte olan tüm yargı süreçlerinden beraat etmesi ancak '''1974''' yılında mümkün olabildi. Bu süreçte savcıların kendisini iddianamenin bir numaralı sanığı olan [[Zeki Baştımar]] ile ilişkilendirme çabaları, delil yetersizliğinden sonuçsuz kaldı.
+Tüm bu gelişmelerin ardından siyasetten tamamen çekilerek, avukatlık mesleğine geri döndü ve Ankara'ya yerleşti. '''1976''' yılında Ankara Barosu Divan Başkanlığı görevini üstlendi.<ref>Esen Ertuğrul (2019) "Yön/Devrim Hareketi İçinde Bir Siyaset Adamı ve Bürokrat: Cemal Reşit Eyüboğlu" s.103</ref> '''21 Ocak 1988'''’de Ankara’da öldü.
 ==Kaynakça==
 [[Kategori:Önemli Kişiler]]

@@ 25. satır: / 25. satır: @@
 '''1963''' yılı başlarında Yön dergisinin hedef kitlelerine yönelik olarak kurulan ''Sosyalist Kültür Derneği''’nin kurucuları arasında yer aldı ve yine [[Zeki Baştımar]]'a yakın bir diğer isim olan olan [[Sırrı Hocaoğlu]] ile birlikte derneğin "teşkilatlanma işleri" sorumluluğunu üstlendi. Aynı yılın '''Mayıs''' ayında, Albay Talat Aydemir önderliğinde gerçekleşen başarısız askeri darbe girişiminde parmağı olduğu gerekçesiyle Yön dergisi kapatıldı. İki yıl sonra tekrar açılan dergi, '''1967''''de bu kez kendi kararı ile kapandı. '''1969''''da yine büyük ölçüde aynı ekiple birlikte bu kez '''Devrim''' isimli yeni bir dergi kurdu. Bu derginin ilk sayısında da "“Devrim Bildirisi” adıyla yeni ve çok daha keskin bir manifesto yayımlandı. Metin, bu kez büyük ölçüde ordu içindeki ilerici kesimlerin algılarına hitap ediyordu.
-'''9 Mart 1971''' günü, yıllardır beklenen ilerici sol eğilimli ordu darbesi girişimi daha başlangıç aşamasında dağılınca, hemen peşinden gelen 12 Mart muhtırası ile birlikte, bu kez hem dergileri ve tüm yayınları kapatıldı. Başarısız solcu askeri darbe girişiminin "sivil ayağı ve kışkırtıcıları" olmak suçlamasıyla, uzun bir süre arkadaşları ile birlikte idam cezası talebi ile yargılandı. Bu süreçte savcıların, kendisini gizli TKP ve lideri [[Zeki Baştımar]] ile ilişkilendirme çabaları, delil yetersizliğinden sonuçsuz kaldı. Yargı süreçleri sonucunda beraat ettiğinde, artık 66 yaşındaydı ve aktif siyasi faaliyetlerine son verdi.
+'''9 Mart 1971''' günü, yıllardır beklenen ilerici sol eğilimli ordu darbesi girişimi daha başlangıç aşamasında dağılınca, hemen peşinden gelen 12 Mart muhtırası ile birlikte, bu kez hem dergileri ve tüm yayınları kapatıldı. Başarısız solcu askeri darbe girişiminin "sivil ayağı ve kışkırtıcıları" olmak suçlamasıyla, uzun bir süre arkadaşları ile birlikte idam cezası talebi ile yargılandı.
 '''21 Ocak 1988'''’de Ankara’da öldü.

@@ 11. satır: / 11. satır: @@
 '''1945''' yılında yayımlanan bir makalesinde, 20. yüzyılın ilk çeyreğinde Anadolu'ya yerleştirilen Balkan göçmenlerine bedelsiz devlet arazileri dağıtılırken, Anadolu'nun yerlisi olan topraksız köylülere aynı ölçüde destek verilmediğini rakamlarla ortaya koyarak, ilk kez dikkatleri üzerine çekti.<ref>Cemal Reşit Eyüboğlu (1945) "Toprak Kanunu ve Toprak Meselelerimiz" s.20-25</ref>
-'''1950''' seçimlerinde CHP listesinden milletvekili aday oldu. Çocukluk arkadaşı [[Zeki Baştımar]]'ın kuzeni olan [[Ahmet Saffet Baştımar]] ile birlikte [[Trabzon]]'dan meclise giren CHP milletvekilleri arasında yer aldı. Parti içi sosyalist eğilimli sol muhalefetin sözcülerinden biri oldu. Millet Meclisi'nde Arapça ezanın yeniden serbest bırakılması için '''16 Haziran 1950''' günü yapılan görüşmeler sırasında, "isteyenin istediği dilde ezan okuyabilmesi gerektiğini, kendisinin ve arkadaşlarının bu yasağın kaldırılmasına karşı çıkmayacaklarını" açıklayarak, partisi açısından oldukça şaşırtıcı bir çıkışa daha imza attı.
+'''1950''' seçimlerinde CHP listesinden milletvekili aday oldu. Çocukluk arkadaşı [[Zeki Baştımar]]'ın kuzeni olan [[Ahmet Saffet Baştımar]] ile birlikte [[Trabzon]]'dan meclise giren CHP milletvekilleri arasında yer aldı.
 '''1959''''da [[Zeki Baştımar]] cezaevinden çıkınca, birlikte İstanbul, Divanyolu'nda '''Yeni Gün''' Yayınevi’ni kurdular. Kısa bir süre sonra '''1960''' darbesi gerçekleşti ve kendisi cuntanın ilerici kanadından gelen davetle, [[Trabzon]] temsilcisi olarak kurucu meclis çalışmaları için Ankara'ya gitti. Aynı süreçte, gizli TKP'nin legal kanadı olacak [[Türkiye İşçi Partisi]]'nin yapılanma organizasyonu ile meşgul olan Baştımar ise, bu çalışmaları tamamladıktan bir süre sonra ülke dışına çıktı. Ancak onun stratejik siyasi planlamalarında Eyüboğlu'nun hangi konumda ne tür bir misyon üstlendiği, seneler sonra bu yönde yürütülen soruşturmalara rağmen hiçbir zaman açığa çıkmadı.

@@ 23. satır: / 23. satır: @@
 </blockquote>
-'''1963''' yılı başlarında Yön dergisinin hedef kitlelerine yönelik olarak kurulan ''Sosyalist Kültür Derneği''’nin kurucuları arasında yer aldı ve [[Zeki Baştımar]]'ın bir diğer arkadaşı olan Sırrı Hocaoğlu ile birlikte derneğin "teşkilatlanma işleri" sorumluluğunu üstlendi. Aynı yılın '''Mayıs''' ayında, Albay Talat Aydemir önderliğinde gerçekleşen başarısız askeri darbe girişiminde parmağı olduğu gerekçesiyle Yön dergisi kapatıldı. İki yıl sonra tekrar açılan dergi, '''1967''''de bu kez kendi kararı ile kapandı. '''1969''''da yine büyük ölçüde aynı ekiple birlikte bu kez '''Devrim''' isimli yeni bir dergi kurdu. Bu derginin ilk sayısında da "“Devrim Bildirisi” adıyla yeni ve çok daha keskin bir manifesto yayımlandı. Metin, bu kez büyük ölçüde ordu içindeki ilerici kesimlerin algılarına hitap ediyordu.
+'''1963''' yılı başlarında Yön dergisinin hedef kitlelerine yönelik olarak kurulan ''Sosyalist Kültür Derneği''’nin kurucuları arasında yer aldı ve yine [[Zeki Baştımar]]'a yakın bir diğer isim olan olan [[Sırrı Hocaoğlu]] ile birlikte derneğin "teşkilatlanma işleri" sorumluluğunu üstlendi. Aynı yılın '''Mayıs''' ayında, Albay Talat Aydemir önderliğinde gerçekleşen başarısız askeri darbe girişiminde parmağı olduğu gerekçesiyle Yön dergisi kapatıldı. İki yıl sonra tekrar açılan dergi, '''1967''''de bu kez kendi kararı ile kapandı. '''1969''''da yine büyük ölçüde aynı ekiple birlikte bu kez '''Devrim''' isimli yeni bir dergi kurdu. Bu derginin ilk sayısında da "“Devrim Bildirisi” adıyla yeni ve çok daha keskin bir manifesto yayımlandı. Metin, bu kez büyük ölçüde ordu içindeki ilerici kesimlerin algılarına hitap ediyordu.
 '''9 Mart 1971''' günü, yıllardır beklenen ilerici sol eğilimli ordu darbesi girişimi daha başlangıç aşamasında dağılınca, hemen peşinden gelen 12 Mart muhtırası ile birlikte, bu kez hem dergileri ve tüm yayınları kapatıldı. Başarısız solcu askeri darbe girişiminin sivil ayağı ve kışkırtıcıları olarak, uzun bir süre arkadaşları ile birlikte idam cezası talebi ile yargılandılar. Bu süreçte savcıların, kendisini gizli TKP ve lideri [[Zeki Baştımar]] ile ilişkilendirme çabaları, delil yetersizliğinden sonuçsuz kaldı. Yargı süreçleri sonucunda beraat ettiğinde, artık 66 yaşındaydı ve aktif siyasi faaliyetlerine son verdi.

@@ 17. satır: / 17. satır: @@
 Darbe'nin bileşenlerinden olan ilerici unsurların devre dışı bırakılması ve sağ unsurların kontrolu ele geçirmeye başlamasıyla, kurucu meclis üyeliğinden ayrılan Eyüboğlu, '''20 Aralık 1961''' tarihinde Doğan Avcıoğlu ile birlikte '''Yön''' dergisini kurdu. Bu projede finansmanın büyük bir kısmını kendisi sağlamıştı. Dönemin tanığı olan bir yazarın şahsi yorumuna göre; "bu dergi bal gibi Marksist-Leninist bir rejimden yanaydı, ama bu eğilimini Atatürk Devrimciliği diye yutturuyordu". Bu "yutturmaca" başarılı olmuş olsa gerek ki ilk sayısı 20 bin satan dergi, ikinci baskısında 50 bin adet olarak çıkmıştı. Sonraki sayıların tirajları da yıllarca 30 binli rakamların altına düşmeyecekti. Dergi TKP/TİP tabanından, CHP içindeki sol eğilimlere kadar geniş bir kesime hitap ediyor, ordu ve bürokrasi içindeki ilerici kesimleri ise özellikle asli hedef kitle olarak kabul ediyordu. O dönemi inceleyen Avrupalı bir yazara göre; "bu tür bir ideolojik yayın için o tirajlar korkunç rakamlardı o yıllarda". Özellikle ilk sayısında deklare edilen ve daha sonra "Yön Bildirisi" olarak tarihe geçecek olan manifesto büyük yankı uyandırdı. Yıllar sonra, Türkiye sol hareketi tarihinin bir mihenk taşı olarak kabul edilecek  bu metni, ilk etapta Sadun Aren'den, [[İdris Küçükömer]]'e, Korkut Boratav'dan, [[Sabahattin Eyüboğlu]]'na, Yaşar Kemal'den, [[Altan Öymen]]'e kadar kadar çok geniş bir yelpazede yüzlerce aydın ve akademisyen imzalamıştı.<ref>Gökhan Atılgan (2017) "[https://www.amazon.com.tr/Y%C3%96N-DEVR%C4%B0M-HAREKET%C4%B0-G%C3%B6khan-At%C4%B1lgan/dp/9944122513 Yön-Devrim Hareketi: Kemalizm ile Marksizm Arasında Geleneksel Aydınlar]"</ref>
-Yine bu yıllarda Vatan gazetesinin finansmanı için kapısını çalan CHP'li Naim Tirali'yi de geri çevirmemiş, ona da sınırlı da bir sermaye katkısı sağlamıştı. Tirali, kendisi ile ilgili hayal kırıklığını daha sonra şu şekilde dile getirecekti:
+Yine bu yıllarda Vatan gazetesinin finansmanı için kapısını çalan CHP'li Naim Tirali'yi de geri çevirmemiş, ona da sınırlı bir sermaye katkısı sağlamıştı. Tirali, kendisi ile ilgili hayal kırıklığını daha sonra şu şekilde dile getirecekti:
 <blockquote>