Grigori Şoniadi - Revizyon geçmişi

Okune 20.52, 3 Nisan 2021 tarihinde

2021-04-03T20:52:03Z

Okune 17.28, 3 Nisan 2021 tarihinde

2021-04-03T17:28:21Z

Okune 17.26, 3 Nisan 2021 tarihinde

2021-04-03T17:26:41Z

Okune 17.19, 3 Nisan 2021 tarihinde

2021-04-03T17:19:05Z

Okune 17.14, 3 Nisan 2021 tarihinde

2021-04-03T17:14:17Z

Okune: /* Eserleri */

2021-04-03T17:07:26Z

Eserleri

Okune 17.06, 3 Nisan 2021 tarihinde

2021-04-03T17:06:55Z

Okune 17.06, 3 Nisan 2021 tarihinde

2021-04-03T17:06:15Z

Okune 17.04, 3 Nisan 2021 tarihinde

2021-04-03T17:04:36Z

Okune 16.53, 3 Nisan 2021 tarihinde

2021-04-03T16:53:33Z

← Önceki hâli		20.52, 3 Nisan 2021 tarihindeki hâli
1. satır:		1. satır:
−	[[Dosya:Şoniadi-1.jpg\|500px\|thumb\|İran ~~Ortaçağ~~'~~ında~~ bir astronom.]]	+	[[Dosya:Şoniadi-1.jpg\|500px\|thumb\|İran Ortaçağı'nda bir astronom.]]
	Grigori Şoniadi (?<1250-1320) [[Trabzon]] uyruklu hekim ve astronomdur.		Grigori Şoniadi (?<1250-1320) [[Trabzon]] uyruklu hekim ve astronomdur.

@@ 16. satır: / 16. satır: @@
 Şoniadi, İran'da mezhep çatışmalarının başlaması üzerine '''1307''' yılından itibaren orada toplayabildiği astronomi eserlerini [[Trabzon]]'a taşımaya başladı. Bu kitapların çoğu ''Şemseddin Buharî, Nasireddin Tusî, Hazinî, Şirvanî'' ve kendisinin de öğrencisi olduğu, Tebriz rasathanesi kurucusu ''Fahreddin Tebrizî'' gibi İranlı astronomlara aitti. Oradaki en büyük destekçisi olan İlhanlı başvezir Reşidüddin'in de gücünü kaybetmeye başlaması ve hayatının tehlikeye girmesi üzerine, kendisine yapılan teklifi kabul ederek [[Trabzon]]'a yerleşmeye karar verdi.<ref name=":0" />
-'''1310''' yılından itibaren kalıcı olarak [[Trabzon]]'a dönen ve imparatorluğun hizmetine giren Şoniadi, orada öncelikle sonraki yıllarda birçok Batılı öğrencinin de öğrenim göreceği [[Trabzon Astronomi Akademisi]]'nin kurdu. Farsça ve Arapça astronomi eserlerinin çevirilerini yapmaya girişerek önemli bir kütüphane oluşturdu. Ardından, İran'da ihtisas yaptığı Marağa ve Tebriz şehirlerindeki çağdaş örnekleri model alarak [[Trabzon Rasathanesi]]'ni yeni baştan inşa etti. O eseri de sonraki ikiyüz yıl boyunca İran dışındaki en önemli rasathanelerden biri olarak varlığını sürdürdü. Çevirdiği astronomi eserlerinin içerikleri, sonraki dönemlerde başta '''Nikola Kopernik''' olmak üzere bir çok Rönesans bilginine esin kaynağı oldu.
+'''1310''' yılından itibaren kalıcı olarak [[Trabzon]]'a dönen ve imparatorluğun hizmetine giren Şoniadi, orada öncelikle sonraki yıllarda birçok Batılı öğrencinin de öğrenim göreceği [[Trabzon Astronomi Akademisi]]'nin kurdu. Farsça ve Arapça astronomi eserlerinin çevirilerini yapmaya girişerek önemli bir kütüphane oluşturdu. Ardından, İran'da ihtisas yaptığı Marağa ve Tebriz şehirlerindeki çağdaş örnekleri model alarak [[Trabzon Rasathanesi]]'ni yeni baştan inşa etti. O eseri de sonraki ikiyüz yıl boyunca İran dışındaki en önemli rasathanelerden biri olarak varlığını sürdürdü. Çevirdiği astronomi eserlerinin içerikleri, sonraki dönemlerde başta '''Nikola Kopernik''' olmak üzere bir çok Rönesans bilginine esin kaynağı oldu.<ref name=":0" />
 [[Dosya:Şoniadi-6.jpg|500px|thumb|Şoniadi'nin, Tusî'nin Ay Teorisi üzerine yazdığı yorum ve çizimleri (1314)]]

@@ 8. satır: / 8. satır: @@
 ==Hayatı==
-Mektuplarından birinde, yaşlılığına ilişkin yaptığı bir yoruma dayanılarak '''1250''' yılından önceki bir tarihte doğmuş olabileceği düşünülür. Ancak doğum yeri bilinmemektedir ve hayatının erken dönemlerine dair bir bilgi yoktur.
+Mektuplarından birinde, kendi yaşlılığına ilişkin yaptığı bir yoruma dayanılarak '''1250''' yılından önceki bir tarihte doğmuş olabileceği düşünülür. Ancak doğum yeri bilinmemektedir ve hayatının erken dönemlerine dair bir bilgi yoktur.
-İstanbul'da Bizans devleti sarayı ve patrikhane çevresinde hekim olarak görev yaparken '''1280''''li yıllardan itibaren astronomiyle ilgilenmeye başladı. Bir süre sonra da o sıralarda özellikle meşhur rasathaneleriyle o alanda en ileri seviyede olan İran'a gitmeye karar verdi. Bu amaçla dönemin Trabzon imparatoruna bir mektup yazarak planladığı yolculuk için izin ve destek istedi. '''1295''' yılında astronomi eğitimi almak üzere Trabzon üzerinden Tebriz'e geçti. Orada bulunduğu süre boyunca, konunun özellikle "astroloji" kısmıyla ilgili olan ve her ikisi de bunu stratejik bir bilim olarak gören Bizans devleti ile Trabzon İmparatorluğu arasında bir himaye rekabeti yaşandı. Hatta patrikhane de bu rekabete dahil olmaya çalışarak kendisine "Tebriz Başpiskopusu" unvanı verdi.<ref name=":0">Ahmet Mican Zehiroğlu (2016) "[https://www.amazon.com.tr/Trabzon-İmparatorluğu-Ahmet-Mican-Zehiroğlu/dp/6054567527/ Trabzon İmparatorluğu (2. Cilt)]" s.119-129</ref>
+İstanbul'da Bizans devleti sarayı ve patrikhane çevresinde hekim olarak görev yaparken '''1280''''li yıllardan itibaren astronomiyle ilgilenmeye başladı. Bir süre sonra da o sıralarda özellikle meşhur rasathaneleriyle o alanda en ileri seviyede olan İran'a gitmeye karar verdi. Bu amaçla dönemin Trabzon imparatoruna bir mektup yazarak planladığı yolculuk için izin ve destek istedi. '''1295''' yılında astronomi eğitimi almak üzere Trabzon üzerinden Tebriz'e geçti. Orada bulunduğu süre boyunca, konunun özellikle "astroloji" kısmıyla ilgili olan ve her ikisi de bunu stratejik bir bilim olarak gören Bizans devleti ile [[Trabzon İmparatorluğu]] arasında bir himaye rekabeti yaşandı. Hatta patrikhane de bu rekabete dahil olmaya çalışarak kendisine "Tebriz Başpiskopusu" unvanı verdi.<ref name=":0">Ahmet Mican Zehiroğlu (2016) "[https://www.amazon.com.tr/Trabzon-İmparatorluğu-Ahmet-Mican-Zehiroğlu/dp/6054567527/ Trabzon İmparatorluğu (2. Cilt)]" s.119-129</ref>
 Ancak ilerleyen senelerde, büyük bir bilim ve sanat dostu olan imparator [[Aleksi (II.)]]'nin ve onun entelektüel başveziri [[Konstantin Lukit]]'in ağırlığını koymasıyla, Trabzon bu rekabette giderek öne çıktı ve onun astronomi çalışmalarının en önde gelen maddi destekçisi oldu. Şoniadi [[Trabzon]]'a, her iki isme de ayrı ayrı şükranlarını bildiren mektuplar yazıyordu. Trabzon, bu "stratejik" yatırımının karşılığını yaklaşık on sene sonra almaya başlayacaktı.
@@ 16. satır: / 16. satır: @@
 Şoniadi, İran'da mezhep çatışmalarının başlaması üzerine '''1307''' yılından itibaren orada toplayabildiği astronomi eserlerini [[Trabzon]]'a taşımaya başladı. Bu kitapların çoğu ''Şemseddin Buharî, Nasireddin Tusî, Hazinî, Şirvanî'' ve kendisinin de öğrencisi olduğu, Tebriz rasathanesi kurucusu ''Fahreddin Tebrizî'' gibi İranlı astronomlara aitti. Oradaki en büyük destekçisi olan İlhanlı başvezir Reşidüddin'in de gücünü kaybetmeye başlaması ve hayatının tehlikeye girmesi üzerine, kendisine yapılan teklifi kabul ederek [[Trabzon]]'a yerleşmeye karar verdi.<ref name=":0" />
-'''1310''' yılından itibaren kalıcı olarak [[Trabzon]]'a yerleşen ve imparatorluğun hizmetine göre Şoniadi, orada öncelikle sonraki yıllarda birçok Batılı öğrencinin de öğrenim göreceği [[Trabzon Astronomi Akademisi]]'nin kurdu. Orada Farsça ve Arapça astronomi eserlerinin çevirileri yapmaya girişerek önemli bir kütüphane oluşturdu. Ardından, İran'da ihtisas yaptığı Marağa ve Tebriz şehirlerindeki çağdaş örnekleri model alarak [[Trabzon Rasathanesi]]'ni yeni baştan inşa etti. O eseri de sonraki ikiyüz yıl boyunca İran dışındaki en önemli rasathanelerden biri olarak varlığını sürdürdü. Çevirdiği astronomi eserlerinin içerikleri, sonraki dönemlerde başta '''Nikola Kopernik''' olmak üzere bir çok Rönesans bilginine esin kaynağı oldu.
+'''1310''' yılından itibaren kalıcı olarak [[Trabzon]]'a dönen ve imparatorluğun hizmetine giren Şoniadi, orada öncelikle sonraki yıllarda birçok Batılı öğrencinin de öğrenim göreceği [[Trabzon Astronomi Akademisi]]'nin kurdu. Farsça ve Arapça astronomi eserlerinin çevirilerini yapmaya girişerek önemli bir kütüphane oluşturdu. Ardından, İran'da ihtisas yaptığı Marağa ve Tebriz şehirlerindeki çağdaş örnekleri model alarak [[Trabzon Rasathanesi]]'ni yeni baştan inşa etti. O eseri de sonraki ikiyüz yıl boyunca İran dışındaki en önemli rasathanelerden biri olarak varlığını sürdürdü. Çevirdiği astronomi eserlerinin içerikleri, sonraki dönemlerde başta '''Nikola Kopernik''' olmak üzere bir çok Rönesans bilginine esin kaynağı oldu.
 [[Dosya:Şoniadi-6.jpg|500px|thumb|Şoniadi'nin, Tusî'nin Ay Teorisi üzerine yazdığı yorum ve çizimleri (1314)]]

@@ 8. satır: / 8. satır: @@
 ==Hayatı==
-Mektuplarından birinde, yaşlılığına ilişkin yaptığı bir yoruma dayanılarak '''1250''' yılından önceki bir tarihte doğmuş olabileceği düşünülür. Ancak doğum yeri bilinmemektedir ve hayatının erken dönemlerine dair bir bilgi yoktur.<ref name=":0">Ahmet Mican Zehiroğlu (2016) "[https://www.amazon.com.tr/Trabzon-İmparatorluğu-Ahmet-Mican-Zehiroğlu/dp/6054567527/ Trabzon İmparatorluğu (2. Cilt)]" s.119-129</ref>
+Mektuplarından birinde, yaşlılığına ilişkin yaptığı bir yoruma dayanılarak '''1250''' yılından önceki bir tarihte doğmuş olabileceği düşünülür. Ancak doğum yeri bilinmemektedir ve hayatının erken dönemlerine dair bir bilgi yoktur.
-İstanbul'da Bizans devleti sarayı ve patrikhane çevresinde hekim olarak görev yaparken '''1280''''li yıllardan itibaren astronomiyle ilgilenmeye başladı. Bir süre sonra da o sıralarda özellikle meşhur rasathaneleriyle o alanda en ileri seviyede olan İran'a gitmeye karar verdi. Bu amaçla dönemin Trabzon imparatoruna bir mektup yazarak planladığı yolculuk için izin ve destek istedi. '''1295''' yılında astronomi eğitimi almak üzere Trabzon üzerinden Tebriz'e geçti. Orada bulunduğu süre boyunca, konunun özellikle "astroloji" kısmıyla ilgili olan ve her ikisi de bunu stratejik bir bilim olarak gören Bizans devleti ile Trabzon İmparatorluğu arasında bir himaye rekabeti yaşandı. Hatta patrikhane de bu rekabete dahil olmaya çalışarak kendisine "Tebriz Başpiskopusu" unvanı verdi.
+İstanbul'da Bizans devleti sarayı ve patrikhane çevresinde hekim olarak görev yaparken '''1280''''li yıllardan itibaren astronomiyle ilgilenmeye başladı. Bir süre sonra da o sıralarda özellikle meşhur rasathaneleriyle o alanda en ileri seviyede olan İran'a gitmeye karar verdi. Bu amaçla dönemin Trabzon imparatoruna bir mektup yazarak planladığı yolculuk için izin ve destek istedi. '''1295''' yılında astronomi eğitimi almak üzere Trabzon üzerinden Tebriz'e geçti. Orada bulunduğu süre boyunca, konunun özellikle "astroloji" kısmıyla ilgili olan ve her ikisi de bunu stratejik bir bilim olarak gören Bizans devleti ile Trabzon İmparatorluğu arasında bir himaye rekabeti yaşandı. Hatta patrikhane de bu rekabete dahil olmaya çalışarak kendisine "Tebriz Başpiskopusu" unvanı verdi.<ref name=":0">Ahmet Mican Zehiroğlu (2016) "[https://www.amazon.com.tr/Trabzon-İmparatorluğu-Ahmet-Mican-Zehiroğlu/dp/6054567527/ Trabzon İmparatorluğu (2. Cilt)]" s.119-129</ref>
 Ancak ilerleyen senelerde, büyük bir bilim ve sanat dostu olan imparator [[Aleksi (II.)]]'nin ve onun entelektüel başveziri [[Konstantin Lukit]]'in ağırlığını koymasıyla, Trabzon bu rekabette giderek öne çıktı ve onun astronomi çalışmalarının en önde gelen maddi destekçisi oldu. Şoniadi [[Trabzon]]'a, her iki isme de ayrı ayrı şükranlarını bildiren mektuplar yazıyordu. Trabzon, bu "stratejik" yatırımının karşılığını yaklaşık on sene sonra almaya başlayacaktı.

@@ 2. satır: / 2. satır: @@
 Grigori Şoniadi (?<1250-1320) [[Trabzon]] uyruklu hekim ve astronomdur.
-. yüzyılın ilk çeyreğinde bilim, kültür ve sanat alanlarında tüm tarihinin zirvesini yaşayan [[Trabzon]]'da, astronomi çalışmalarının akademik boyuta taşınmasına ön ayak olmuş isimlerdendir. Özellikle çevirileri, bir sonraki asırda, rönesans döneminde astronomi biliminin gelişiminde etkili olmuştur.
+. yüzyılın ilk çeyreğinde bilim, kültür ve sanat alanlarında tüm tarihinin zirvesini yaşayan [[Trabzon]]'da, astronomi çalışmalarının akademik düzleme taşınmasına öncülük etmiş ve özellikle batıya aktarılan çevirileriyle, bir sonraki asrın rönesans sürecinde astronomi biliminin atılım yapmasında etkili olmuştur.
 ==İsim==

@@ 25. satır: / 25. satır: @@
 Sadece bir "ilaç formülleri" risalesi ile astronomi konulu bazı çevirileri ve şerhleri günümüze kadar ulaşabilmiştir.
-===Çeviri===
+===Çevirileri===
 * ''Zîc-i Sencerî'' (Abdurrahman Hazinî)
 * ''Zîc-i ‘Alâ’i'' (Abdülkerim Şirvanî)

@@ 22. satır: / 22. satır: @@
 ==Eserleri==
-Sadece bir "ilaç formülleri" kitabı ile astronomi konulu bazı çevirileri ve şerhleri günümüze kadar ulaşabilmiştir.
+Sadece bir "ilaç formülleri" risalesi ile astronomi konulu bazı çevirileri ve şerhleri günümüze kadar ulaşabilmiştir.
 ===Çeviri===