Nurullah Ataç - Revizyon geçmişi

Okune 08.32, 8 Ağustos 2025 tarihinde

2025-08-08T08:32:52Z

Okune 08.32, 8 Ağustos 2025 tarihinde

2025-08-08T08:32:36Z

Okune: /* Hayatı */

2025-08-08T06:20:21Z

Hayatı

Okune: /* Hayatı */

2025-08-07T21:17:19Z

Hayatı

Okune: /* Hayatı */

2025-08-07T21:15:03Z

Hayatı

Okune: /* Hayatı */

2025-08-07T21:12:15Z

Hayatı

Okune: /* Hayatı */

2025-08-07T21:05:31Z

Hayatı

Okune: /* Hayatı */

2025-08-07T20:28:11Z

Hayatı

Okune: /* Hayatı */

2025-08-07T19:17:27Z

Hayatı

Okune: /* Hayatı */

2025-08-07T19:17:03Z

Hayatı

← Önceki hâli		08.32, 8 Ağustos 2025 tarihindeki hâli
1. satır:		1. satır:
−	[[Dosya:Nurullah-Atac.jpg\|~~410px~~\|thumb\|Nurullah Ataç]]	+	[[Dosya:Nurullah-Atac.jpg\|400px\|thumb\|Nurullah Ataç]]
	Nurullah Ataç (1898-1957) [[Yomra]] asıllı yazardır.		Nurullah Ataç (1898-1957) [[Yomra]] asıllı yazardır.

← Önceki hâli		08.32, 8 Ağustos 2025 tarihindeki hâli
1. satır:		1. satır:
−	[[Dosya:Nurullah-Atac.jpg\|~~400px~~\|thumb\|Nurullah Ataç]]	+	[[Dosya:Nurullah-Atac.jpg\|410px\|thumb\|Nurullah Ataç]]
	Nurullah Ataç (1898-1957) [[Yomra]] asıllı yazardır.		Nurullah Ataç (1898-1957) [[Yomra]] asıllı yazardır.

@@ 16. satır: / 16. satır: @@
 </blockquote>
-'''1940''' yılında [[Sabahattin Eyüboğlu]]'nun [[Hasan Ali Yücel]]'e şahsen öneride bulunmasıyla Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde yeni kurulan Tercüme Kurulu'nun başkanı olarak görevlendirildi. Ataç'ı o göreve layık gören bu her iki isim de aslında geçimsizliği, kibirli ve alaycı kişiliği nedeniyle kendisine mesafeli duran isimlerdi. Hatta her ikisi için de "Hayran Çelebi ve Hasanoğlan" şeklinde birer lakap uydurduğunu da duymuşlardı. Fakat tüm bunlar ona bu teklifi yapmalarına engel olmadı. Çünkü o yıllarda liyakat esas alınırdı.
+'''1940''' yılında [[Sabahattin Eyüboğlu]]'nun [[Hasan Ali Yücel]]'e şahsen öneride bulunmasıyla Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde yeni kurulan Tercüme Kurulu'nun başkanı olarak görevlendirildi. Ataç'ı o göreve layık gören bu her iki isim de aslında geçimsizliği, kibirli ve alaycı kişiliği nedeniyle kendisine mesafeli duran isimlerdi. Hatta her ikisi için de "Hayran Çelebi ve Hasanoğlan" şeklinde birer lakap uydurduğunu da duymuşlardı. Fakat tüm bunlar ona bu teklifi yapmalarına engel olmadı. Hatta onu başkanlığa öneren Eyüboğlu'nun kendisi de başkan yardımcılığı görevini üstlendi. Çünkü o yıllarda liyakat temel esastı.
 Aslında bu tutum Ataç'ın kendi eleştiri yazıları ve yayım politikası için de geçerli bir ilkeydi. Kendisi o yıllarda daha çok Avrupa merkezci bir liberal olmasına rağmen, '''1943''' yılında Ankara'daki TKP çevresinin yayımladığı Adımlar dergisinin yazı kadrosuna dahil olmayı kabul edebilecek kadar cesur ve  açık fikirliydi. Çünkü o sıralarda bu dergi, ırkçı ve faşist çevrelerin hedef tahtası durumundaydı. Aynı dergide [[Behice Boran]] ile hümanizmin güncel referansları üzerine yaptıkları polemik oldukça dikkat çekmişti.

@@ 20. satır: / 20. satır: @@
 Aslında bu tutum Ataç'ın kendi eleştiri yazıları ve yayım politikası için de geçerli bir ilkeydi. Kendisi o yıllarda daha çok Avrupa merkezci bir liberal olmasına rağmen, '''1943''' yılında Ankara'daki TKP çevresinin yayımladığı Adımlar dergisinin yazı kadrosuna dahil olmayı kabul edebilecek kadar cesur ve  açık fikirliydi. Çünkü o sıralarda bu dergi, ırkçı ve faşist çevrelerin hedef tahtası durumundaydı. Aynı dergide [[Behice Boran]] ile hümanizmin güncel referansları üzerine yaptıkları polemik oldukça dikkat çekmişti.
-Özellikle '''1945'''’den sonra Türkçe edebiyatın Arapça-Farsça etkisinden kurtarılmasının ve dildeki öze dönüşün ısrarlı bir savunucusu haline geldi. Bu fikri bir süre sonra takıntı haline getirdi ve aynı yıllarda [[Rumca]] üzerinden bir modern Yunanca yaratmak için bir benzeri de Yunanistan'da uygulanmakta olan masa başında kelime üretimi uğraşına girişti. Bu çabasının ırkçılık, milliyetçilik değil bir kültürel bağımsızlık ve modernleşme davası olduğuna inanıyordu. Yoğun eleştirilerle birlikte, ürettiği birçok kelime alaya alınsa da; "''öykü, katkı, tutsak, etkinlik, yapıt, çaba, toplum, eylem, yanıt, uygarlık, örneğin, özgürlük, olumlu, olumsuz, nesnel, beğeni, olanak, görece, günce, ürün, doğa, birey, bileşim, araç, eleştiri, koşul, güldürü''" gibi bizzat kendi üretimi olan önemli miktarda kelimeyi Türkçe konuşma diline sokmayı başardı. Kelime üretiminin dışında ısrarla savunduğu bir diğer fikri de konuşma dilindeki devrik cümle serbestliğinin yazı dilinde de kullanılabileceğiydi. Bunu da büyük ölçüde kabul ettirdi. Ayrıca aynı paralelde teşvik ettiği genç yazarların ve şairlerin, özellikle hem "Birinci Yeni" hem "İkinci Yeni" akımlarının en büyük destekçisi oldu.
+Özellikle '''1945'''’den sonra Türkçe edebiyatın Arapça-Farsça etkisinden kurtarılmasının ve dildeki öze dönüşün ısrarlı bir savunucusu haline geldi. Bu fikri bir süre sonra takıntı haline getirdi ve aynı yıllarda [[Rumca]] üzerinden bir modern Yunanca yaratmak için bir benzeri de Yunanistan'da uygulanmakta olan masa başında kelime üretimi uğraşına girişti tek başına. Bu çabasının ırkçılık, milliyetçilik değil bir kültürel bağımsızlık ve modernleşme davası olduğuna inanıyordu. Yoğun eleştirilerle birlikte, ürettiği birçok kelime alaya alınsa da; "''öykü, katkı, tutsak, etkinlik, yapıt, çaba, toplum, eylem, yanıt, uygarlık, örneğin, özgürlük, olumlu, olumsuz, nesnel, beğeni, olanak, görece, günce, ürün, doğa, birey, bileşim, araç, eleştiri, koşul, güldürü''" gibi bizzat kendi üretimi olan önemli miktarda kelimeyi Türkçe konuşma diline sokmayı başardı. Kelime üretiminin dışında ısrarla savunduğu bir diğer fikri de konuşma dilindeki devrik cümle serbestliğinin yazı dilinde de kullanılabileceğiydi. Bunu da büyük ölçüde kabul ettirdi. Ayrıca aynı paralelde teşvik ettiği genç yazarların ve şairlerin, özellikle hem "Birinci Yeni" hem "İkinci Yeni" akımlarının en büyük destekçisi oldu.
 Yaşamı boyunca uçlarda gezen, absürt olarak nitelenen fikirleriyle gündem yarattı. Arapça olduğu gerekçesiyle yazılarında "ve" bağlacı kullanmamaya başlaması, tüm okullarda Latincenin zorunlu yabancı dil dersi olması önerisi bunlardan en çok hatırlananlardı. Modernizmde aşırıcılık olarak nitelendirilen bu çıkışlarını bir yazısında şu sözlerle savundu:
@@ 30. satır: / 30. satır: @@
 '''1951''' yılında Türk Dil Kurumu yönetim kurulu üyeliğine getirildi ve bu kurumun "Yayın Kolu" başkanlığını üstlendi.
-'''17 Mayıs 1957''' tarihinde Ankara'da öldü.
+Öldü '''17 Mayıs 1957''' tarihinde Ankara'da.
 ==Eserleri==

@@ 18. satır: / 18. satır: @@
 '''1940''' yılında [[Sabahattin Eyüboğlu]]'nun [[Hasan Ali Yücel]]'e şahsen öneride bulunmasıyla Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde yeni kurulan Tercüme Kurulu'nun başkanı olarak görevlendirildi. Ataç'ı o göreve layık gören bu her iki isim de aslında geçimsizliği, kibirli ve alaycı kişiliği nedeniyle kendisine mesafeli duran isimlerdi. Hatta her ikisi için de "Hayran Çelebi ve Hasanoğlan" şeklinde birer lakap uydurduğunu da duymuşlardı. Fakat tüm bunlar ona bu teklifi yapmalarına engel olmadı. Çünkü o yıllarda liyakat esas alınırdı.
-Aslında bu tutum Ataç'ın kendi eleştiri yazıları ve yayım politikası için de geçerli bir ilkeydi. Kendisi daha çok Avrupa merkezci bir liberal olmasına rağmen, '''1943''' yılında Ankara'daki TKP çevresinin yayımladığı Adımlar dergisinin yazı kadrosuna dahil olmayı kabul edebilecek kadar cesur ve  açık fikirliydi. Çünkü o sıralarda bu dergi, ırkçı ve faşist çevrelerin hedef tahtası durumundaydı. Aynı dergide [[Behice Boran]] ile hümanizmin güncel referansları üzerine yaptıkları polemik oldukça dikkat çekmişti.
+Aslında bu tutum Ataç'ın kendi eleştiri yazıları ve yayım politikası için de geçerli bir ilkeydi. Kendisi o yıllarda daha çok Avrupa merkezci bir liberal olmasına rağmen, '''1943''' yılında Ankara'daki TKP çevresinin yayımladığı Adımlar dergisinin yazı kadrosuna dahil olmayı kabul edebilecek kadar cesur ve  açık fikirliydi. Çünkü o sıralarda bu dergi, ırkçı ve faşist çevrelerin hedef tahtası durumundaydı. Aynı dergide [[Behice Boran]] ile hümanizmin güncel referansları üzerine yaptıkları polemik oldukça dikkat çekmişti.
 Özellikle '''1945'''’den sonra Türkçe edebiyatın Arapça-Farsça etkisinden kurtarılmasının ve dildeki öze dönüşün ısrarlı bir savunucusu haline geldi. Bu fikri bir süre sonra takıntı haline getirdi ve aynı yıllarda [[Rumca]] üzerinden bir modern Yunanca yaratmak için bir benzeri de Yunanistan'da uygulanmakta olan masa başında kelime üretimi uğraşına girişti. Bu çabasının ırkçılık, milliyetçilik değil bir kültürel bağımsızlık ve modernleşme davası olduğuna inanıyordu. Yoğun eleştirilerle birlikte, ürettiği birçok kelime alaya alınsa da; "''öykü, katkı, tutsak, etkinlik, yapıt, çaba, toplum, eylem, yanıt, uygarlık, örneğin, özgürlük, olumlu, olumsuz, nesnel, beğeni, olanak, görece, günce, ürün, doğa, birey, bileşim, araç, eleştiri, koşul, güldürü''" gibi bizzat kendi üretimi olan önemli miktarda kelimeyi Türkçe konuşma diline sokmayı başardı. Kelime üretiminin dışında ısrarla savunduğu bir diğer fikri de konuşma dilindeki devrik cümle serbestliğinin yazı dilinde de kullanılabileceğiydi. Bunu da büyük ölçüde kabul ettirdi. Ayrıca aynı paralelde teşvik ettiği genç yazarların ve şairlerin, özellikle hem "Birinci Yeni" hem "İkinci Yeni" akımlarının en büyük destekçisi oldu.

@@ 16. satır: / 16. satır: @@
 </blockquote>
-'''1940''' yılında [[Sabahattin Eyüboğlu]]'nun [[Hasan Ali Yücel]]'e şahsen öneride bulunmasıyla Milli Eğitim Bağkanlığı bünyesinde yeni kurulan Tercüme Kurulu'nun başkanı olarak görevlendirildi. Ataç'ı o göreve layık gören bu her iki isim de aslında geçimsizliği nedeniyle kendisinden çok hazzetmeyen isimlerdi. Fakat ülke menfaatlerinin ve liyakatin öncelikli olduğu bir dönemdeydiler.
+'''1940''' yılında [[Sabahattin Eyüboğlu]]'nun [[Hasan Ali Yücel]]'e şahsen öneride bulunmasıyla Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde yeni kurulan Tercüme Kurulu'nun başkanı olarak görevlendirildi. Ataç'ı o göreve layık gören bu her iki isim de aslında geçimsizliği nedeniyle kendisinden çok hazzetmeyen isimlerdi. Fakat ülke menfaatlerinin ve liyakatin öncelikli olduğu bir dönemdeydiler.
 Aslında kendisi de, fikren çok uzak olsa da '''1943''' yılında Ankara'daki TKP çevresinin yayımladığı Adımlar dergisinde yazabilecek kadar açık fikirliydi. Aynı dergide [[Behice Boran]] ile hümanizmin meşru referansları üzerine yaptıkları birkaç sayı boyunca süren polemik oldukça dikkat çekiciydi.

@@ 10. satır: / 10. satır: @@
 Aslen Yomralı Gümrükçüoğlu sülalesine mensup olan ve Osmanlı döneminin son yıllarında çeşitli bürokratik görevler üstlenen Mehmet Atâ Bey'in oğlu olarak, '''21 Ağustos 1898''' tarihinde İstanbul'da doğdu. Aynı şehirde okuduğu ilkokul, onun mezun olabildiği tek okul oldu. Başladığı lise öğrenimini tamamlayamadı. Ardından sırasıyla önce Lozan Üniversitesi, ardında Sorbonne Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde almaya başladığı eğitimlerin hepsini, babasının ölümü sonrası yaşadığı maddi sorunlar nedeniyle yarıda bıraktı.
-'''1922''' yılından itibaren Fransızca çevirmenlik yapmaya başladı. Aynı süreçte çeşitli dergilerde yayımlanan deneme türündeki ilk yazılarıyla, tiyatro ve ebebiyat eleştirileri ile dikkat çekmeye başladı. Bir süre sonra geçimini sağlamak için Fransızca dersleri vermeye başladı. Sonrasında birçok farklı kurumda çevirmen ve Fransızca öğretmeni olarak görev yaptı. Aynı süreçte, otuzlu yıllar boyunca yayımlanan eleştiri yazılarıyla etkili bir edebiyat otoritesi olarak öne çıkmaya başladı. '''1935''' yılında [[Nazım Hikmet]] için şunları yazmıştı:
+'''1922''' yılından itibaren Fransızca çevirmenlik yapmaya başladı. Aynı süreçte çeşitli dergilerde yayımlanan deneme türündeki ilk yazılarıyla, tiyatro ve ebebiyat eleştirileri ile dikkat çekmeye başladı. Bir süre sonra geçimini sağlamak için Fransızca dersleri vermeye başladı. Sonrasında birçok farklı kurumda çevirmen ve Fransızca öğretmeni olarak görev yaptı. Aynı süreçte, otuzlu yıllar boyunca yayımlanan eleştiri yazılarıyla etkili bir edebiyat otoritesi olarak öne çıkmaya başladı. '''1935''' yılında [[Nazım Hikmet]] için şunları yazdı:
 <blockquote>