"Batum" sayfasının sürümleri arasındaki fark
| (Aynı kullanıcının aradaki diğer 21 değişikliği gösterilmiyor) | |||
| 1. satır: | 1. satır: | ||
| − | [[Dosya: | + | [[Dosya:Batum.jpg|600px|thumb|Batum limanı, 19. yüzyıl tasviri.]] |
Trabzon'un 200 km doğusunda, [[Çoruh]] nehri ağzının doğu yakasında kurulu bir şehirdir. | Trabzon'un 200 km doğusunda, [[Çoruh]] nehri ağzının doğu yakasında kurulu bir şehirdir. | ||
==İsmi== | ==İsmi== | ||
| − | + | [[Antik Yunan Sömürgeciliği]] döneminde, Çoruh nehri ağzı için kullanılan ve [[Antik Yunanca]]da "derin liman" anlamına gelen "Bathys Limēn" isimlendirmesi, şehrin günümüzdeki adının kaynağıdır. Roma egemenliği döneminde bu isimlendirme, Latinize formda kısaltılarak Batum şeklini almış ve günümüze dek aynı şekilde kullanılmıştır. | |
==Tarihi== | ==Tarihi== | ||
| − | + | İlk zamanlarında sadece bir iskele olarak varlığını sürdüren Batum, [[Roma İmparatorluğu]]'nun egemenlik alanına dahil oluşuyla birlikte aynı zamanda bir askeri sınır garnizonu işlevi de üstlendi. Ardından önce [[Laz]], sonrasında da [[Abaza]] krallığının hakimiyet alanına girdi. İlerleyen dönemlerde sık sık işgallere uğradı ve el değiştirdi. Batum limanını da içine alan [[Guria Prensliği]], 13. yüzyılda [[Trabzon İmparatorluğu]]'nun vassalı haline geldi. Sonraki iki yüzyıl boyunca bu ilişki kısa kesintiler hariç aynı şekilde devam etti.<ref name=":0">Ahmet Mican Zehiroğlu (2018) "[https://www.amazon.com.tr/Trabzon-İmparatorluğu-3-Cilt-Ahmet-Zehiroğlu/dp/6058103207/ Trabzon İmparatorluğu (3.Cilt)]" s.254-263</ref> | |
| − | + | Trabzon'u egemenliği altına alan Osmanlı yönetiminin bu gerekçeyle öne sürdüğü bölgeye yönelik veraset iddiasını tam anlamıyla hayata geçirebilmesi ancak 17. yüzyıl başlarında mümkün olabildi. Batum ilk kez bu dönemde sabit bir yerleşim merkezi haline gelmeye başladı. 19. yüzyılda Rus egemenliğine girmesinden sonra, şehir ve çevresindeki demografi hızla değişti. Laz, Abaza ve Gurialılardan oluşan yerel ahalinin çoğunluğu Osmanlı topraklarına göç etti. Çarlık yönetimi şehre stratejik açıdan büyük önem verdi. Bu dönemde demiryolu ulaşımına da bağlanarak Trabzon'a alternatif önemli bir liman olarak öne çıkmaya başlaması, yoğun bir işgücü talebini de beraberinde getirdi. Bu nedenle aynı yüzyılın son çeyreğinde özellikle Gürcü, Ermeni ve Kürt toplulukların da göçüne sahne olarak Doğu Karadeniz sahil şeridinin en kalabalık şehirlerinden biri haline geldi. | |
| − | == | + | ==Kasabaları== |
| − | + | [[Çakva]], [[Gönye]], [[Hopa]], [[Hulo]], [[Kobulet]], [[Macahel]] ve [[Makriyal]] ticari ve kültürel açıdan tarihi boyunca şehirle doğrudan ilişki içinde olmuş belli başlı çevre beldeler ve kasabalardır. | |
| + | |||
| + | ==Önemli Kişileri== | ||
| + | *[[Hasan Basri Alp]] (1912-1945) Şair, yazar. | ||
==Tavsiyeler== | ==Tavsiyeler== | ||
| − | *'''Nerede ne görülür? :''' | + | *'''Nerede ne görülür? :''' Sahil kesiminde geniş bir alana yayılan botanik parkı, şehrin simgesi haline gelmiş, görülmeye değer bir açıkhava tabiat müzesidir. |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
==Kaynakça== | ==Kaynakça== | ||
[[Kategori:Şehirler]] | [[Kategori:Şehirler]] | ||
14.24, 21 Aralık 2025 itibarı ile sayfanın şu anki hâli
Trabzon'un 200 km doğusunda, Çoruh nehri ağzının doğu yakasında kurulu bir şehirdir.
İsmi
Antik Yunan Sömürgeciliği döneminde, Çoruh nehri ağzı için kullanılan ve Antik Yunancada "derin liman" anlamına gelen "Bathys Limēn" isimlendirmesi, şehrin günümüzdeki adının kaynağıdır. Roma egemenliği döneminde bu isimlendirme, Latinize formda kısaltılarak Batum şeklini almış ve günümüze dek aynı şekilde kullanılmıştır.
Tarihi
İlk zamanlarında sadece bir iskele olarak varlığını sürdüren Batum, Roma İmparatorluğu'nun egemenlik alanına dahil oluşuyla birlikte aynı zamanda bir askeri sınır garnizonu işlevi de üstlendi. Ardından önce Laz, sonrasında da Abaza krallığının hakimiyet alanına girdi. İlerleyen dönemlerde sık sık işgallere uğradı ve el değiştirdi. Batum limanını da içine alan Guria Prensliği, 13. yüzyılda Trabzon İmparatorluğu'nun vassalı haline geldi. Sonraki iki yüzyıl boyunca bu ilişki kısa kesintiler hariç aynı şekilde devam etti.[1]
Trabzon'u egemenliği altına alan Osmanlı yönetiminin bu gerekçeyle öne sürdüğü bölgeye yönelik veraset iddiasını tam anlamıyla hayata geçirebilmesi ancak 17. yüzyıl başlarında mümkün olabildi. Batum ilk kez bu dönemde sabit bir yerleşim merkezi haline gelmeye başladı. 19. yüzyılda Rus egemenliğine girmesinden sonra, şehir ve çevresindeki demografi hızla değişti. Laz, Abaza ve Gurialılardan oluşan yerel ahalinin çoğunluğu Osmanlı topraklarına göç etti. Çarlık yönetimi şehre stratejik açıdan büyük önem verdi. Bu dönemde demiryolu ulaşımına da bağlanarak Trabzon'a alternatif önemli bir liman olarak öne çıkmaya başlaması, yoğun bir işgücü talebini de beraberinde getirdi. Bu nedenle aynı yüzyılın son çeyreğinde özellikle Gürcü, Ermeni ve Kürt toplulukların da göçüne sahne olarak Doğu Karadeniz sahil şeridinin en kalabalık şehirlerinden biri haline geldi.
Kasabaları
Çakva, Gönye, Hopa, Hulo, Kobulet, Macahel ve Makriyal ticari ve kültürel açıdan tarihi boyunca şehirle doğrudan ilişki içinde olmuş belli başlı çevre beldeler ve kasabalardır.
Önemli Kişileri
- Hasan Basri Alp (1912-1945) Şair, yazar.
Tavsiyeler
- Nerede ne görülür? : Sahil kesiminde geniş bir alana yayılan botanik parkı, şehrin simgesi haline gelmiş, görülmeye değer bir açıkhava tabiat müzesidir.
Kaynakça
- ↑ Ahmet Mican Zehiroğlu (2018) "Trabzon İmparatorluğu (3.Cilt)" s.254-263