"Avrupa Sömürgeciliği" sayfasının sürümleri arasındaki fark
("600px|thumb|Avrupa açık sömürgeciliği döneminden bir görüntü. Eski Yunan şehir devletleri tarafından önce denizaşır..." içeriğiyle yeni sayfa oluşturdu) |
|||
| (Aynı kullanıcının aradaki diğer 6 değişikliği gösterilmiyor) | |||
| 1. satır: | 1. satır: | ||
[[Dosya:Sömürgecilik.jpg|600px|thumb|Avrupa açık sömürgeciliği döneminden bir görüntü.]] | [[Dosya:Sömürgecilik.jpg|600px|thumb|Avrupa açık sömürgeciliği döneminden bir görüntü.]] | ||
| − | + | [[Antik Yunan Sömürgeciliği]] ekolünün devamıdır. Asırlar boyunca araya giren imparatorluklar ve güçlü hanedanlıklar sürecinin ardından, 13. yüzyılda ilk olarak [[Cenova]] ve [[Venedik]] gibi İtalyan şehir devletleri tarafından erken örnekleri [[Karadeniz]] havzasında uygulamaya sokulmuştur. | |
| − | + | 15. yüzyılda Osmanlıların Karadeniz'e erişimi engellemesi ve ayrıca sömürge ticaretinin finansal ayağını oluşturan Yahudi bankerlerin, Katolik kiliselerinin baskısı ve sonrasında engizisyon tehditleri nedeniyle büyük ölçüde bu şehirleri terk etmeleri, Avrupa sömürgeciliğinde İtalyan şehir devletlerinin öncülük rolünü sona erdirmiştir. Aynı yüzyılın son çeyreğinden itibaren yeni kıtalara ulaşan deniz seferleri, 16. yüzyıldan itibaren Avrupa sömürgeciliğini Batı Avrupa merkezli olarak yeni bir boyuta taşımıştır. | |
| − | + | 19. yüzyıl sonlarına dek kendi açılarından sorunsuz devam eden bu sürecin ardından, yeni sömürgeci ülke adaylarının ortaya çıkması ve bunun da büyük bir paylaşım krizine yol açmasıyla birlikte; 20. yüzyılın ilk yarısında yirmişer yıl arayla iki büyük paylaşım savaşı patlak vermiştir. Sonrasında sömürge halklarının silahlı ayaklanmaları, açık sömürgeciliğin aşamalı olarak terk edilmesiyle sonuçlanmıştır. Aynı yüzyılın ikinci yarısından itibaren, açık sömürgeciliğin modernize edilmiş daha kullanışlı bir formu olan [[Yarı Sömürge]] uygulamaları daha yoğun olarak tercih edilir olmuştur. | |
| − | |||
| − | |||
| + | Avrupa açık sömürgeciliği, Portekiz'e ait son sömürgelerin de tasfiyesi ile '''1975''' yılında fiilen sona ermiş <ref>Norrie MacQueen (1997) The Decolonisation of Portuguese Africa: Metropolitan Revolution and the Dissolution of Empire</ref> ve yerini tüm dünyada tamamen [[Yarı Sömürge]] faaliyetlerine bırakmıştır. | ||
| + | |||
==Kaynakça== | ==Kaynakça== | ||
[[Kategori:Dünya Tarihi]] | [[Kategori:Dünya Tarihi]] | ||
15.44, 12 Eylül 2025 itibarı ile sayfanın şu anki hâli
Antik Yunan Sömürgeciliği ekolünün devamıdır. Asırlar boyunca araya giren imparatorluklar ve güçlü hanedanlıklar sürecinin ardından, 13. yüzyılda ilk olarak Cenova ve Venedik gibi İtalyan şehir devletleri tarafından erken örnekleri Karadeniz havzasında uygulamaya sokulmuştur.
15. yüzyılda Osmanlıların Karadeniz'e erişimi engellemesi ve ayrıca sömürge ticaretinin finansal ayağını oluşturan Yahudi bankerlerin, Katolik kiliselerinin baskısı ve sonrasında engizisyon tehditleri nedeniyle büyük ölçüde bu şehirleri terk etmeleri, Avrupa sömürgeciliğinde İtalyan şehir devletlerinin öncülük rolünü sona erdirmiştir. Aynı yüzyılın son çeyreğinden itibaren yeni kıtalara ulaşan deniz seferleri, 16. yüzyıldan itibaren Avrupa sömürgeciliğini Batı Avrupa merkezli olarak yeni bir boyuta taşımıştır.
19. yüzyıl sonlarına dek kendi açılarından sorunsuz devam eden bu sürecin ardından, yeni sömürgeci ülke adaylarının ortaya çıkması ve bunun da büyük bir paylaşım krizine yol açmasıyla birlikte; 20. yüzyılın ilk yarısında yirmişer yıl arayla iki büyük paylaşım savaşı patlak vermiştir. Sonrasında sömürge halklarının silahlı ayaklanmaları, açık sömürgeciliğin aşamalı olarak terk edilmesiyle sonuçlanmıştır. Aynı yüzyılın ikinci yarısından itibaren, açık sömürgeciliğin modernize edilmiş daha kullanışlı bir formu olan Yarı Sömürge uygulamaları daha yoğun olarak tercih edilir olmuştur.
Avrupa açık sömürgeciliği, Portekiz'e ait son sömürgelerin de tasfiyesi ile 1975 yılında fiilen sona ermiş [1] ve yerini tüm dünyada tamamen Yarı Sömürge faaliyetlerine bırakmıştır.
Kaynakça
- ↑ Norrie MacQueen (1997) The Decolonisation of Portuguese Africa: Metropolitan Revolution and the Dissolution of Empire