"Avrupa Sömürgeciliği" sayfasının sürümleri arasındaki fark
| 4. satır: | 4. satır: | ||
15. yüzyılda Osmanlıların Karadeniz'e erişimi engellemesi ve ayrıca sömürge ticaretinin finansal ayağını oluşturan Yahudi bankerlerin, Katolik kiliselerinin baskısı ve sonrasında engizisyon tehditleri nedeniyle büyük ölçüde bu şehirleri terk etmeleri, Avrupa sömürgeciliğinde İtalyan şehir devletlerinin öncülük rolünü sona erdirmiştir. Aynı yüzyılın son çeyreğinden itibaren yeni kıtalara ulaşan deniz seferleri, 16. yüzyıldan itibaren Avrupa sömürgeciliğini Batı Avrupa merkezli olarak yeni bir boyuta taşımıştır. | 15. yüzyılda Osmanlıların Karadeniz'e erişimi engellemesi ve ayrıca sömürge ticaretinin finansal ayağını oluşturan Yahudi bankerlerin, Katolik kiliselerinin baskısı ve sonrasında engizisyon tehditleri nedeniyle büyük ölçüde bu şehirleri terk etmeleri, Avrupa sömürgeciliğinde İtalyan şehir devletlerinin öncülük rolünü sona erdirmiştir. Aynı yüzyılın son çeyreğinden itibaren yeni kıtalara ulaşan deniz seferleri, 16. yüzyıldan itibaren Avrupa sömürgeciliğini Batı Avrupa merkezli olarak yeni bir boyuta taşımıştır. | ||
| − | 19. yüzyıl sonlarına dek kendi açılarından sorun devam eden bu | + | 19. yüzyıl sonlarına dek kendi açılarından sorun devam eden bu sürecin ardından, yeni sömürgeci ülke adaylarının ortaya çıkması ve bunun da büyük bir paylaşım krizine yol açmasıyla birlikte; 20. yüzyılın ilk yarısında yirmişer yıl arayla iki büyük paylaşım savaşı patlak vermiştir. Sonrasında sömürge halklarının silahlı ayaklanmaları ve açık sömürgeciliğin sürdülebilirliği tartışmaları açık sömürgeciliğin aşamalı olarak terk edilmesiyle sonuçlanmıştır. Aynı yüzyılın ikinci yarısından itibaren, açık sömürgeciliğin modernize edilmiş bir formu olan [[Yarı Sömürge]] uygulamaları daha yoğun olarak tercih edilir olmuştur. |
| − | krizine yol açmasıyla birlikte; 20. yüzyılın ilk yarısında yirmişer yıl arayla iki büyük paylaşım savaşı patlak vermiştir. Sonrasında sömürge halklarının silahlı ayaklanmaları ve açık sömürgeciliğin sürdülebilirliği tartışmaları açık sömürgeciliğin aşamalı olarak terk edilmesiyle sonuçlanmıştır. Aynı yüzyılın ikinci yarısından itibaren, açık sömürgeciliğin modernize edilmiş bir formu olan [[Yarı Sömürge]] uygulamaları daha yoğun olarak tercih edilir olmuştur. | ||
Avrupa açık sömürgeciliği, Portekiz'e ait son sömürgelerin de tasfiyesi ile '''1975''' yılında fiilen sona ermiş <ref>Norrie MacQueen (1997) The Decolonisation of Portuguese Africa: Metropolitan Revolution and the Dissolution of Empire</ref> ve yerini tüm dünyada tamamen [[Yarı Sömürge]] faaliyetlerine bırakmıştır. | Avrupa açık sömürgeciliği, Portekiz'e ait son sömürgelerin de tasfiyesi ile '''1975''' yılında fiilen sona ermiş <ref>Norrie MacQueen (1997) The Decolonisation of Portuguese Africa: Metropolitan Revolution and the Dissolution of Empire</ref> ve yerini tüm dünyada tamamen [[Yarı Sömürge]] faaliyetlerine bırakmıştır. | ||
14.53, 23 Ağustos 2025 tarihindeki hâli
Antik Yunan Sömürgeciliği ekolünün devamıdır. Asırlar boyunca araya giren imparatorluklar ve güçlü hanedanlıklar sürecinin ardından, 13. yüzyılda ilk olarak Cenova ve Venedik gibi İtalyan şehir devletleri tarafından erken örnekleri Karadeniz havzasında uygulamaya sokulmuştur.
15. yüzyılda Osmanlıların Karadeniz'e erişimi engellemesi ve ayrıca sömürge ticaretinin finansal ayağını oluşturan Yahudi bankerlerin, Katolik kiliselerinin baskısı ve sonrasında engizisyon tehditleri nedeniyle büyük ölçüde bu şehirleri terk etmeleri, Avrupa sömürgeciliğinde İtalyan şehir devletlerinin öncülük rolünü sona erdirmiştir. Aynı yüzyılın son çeyreğinden itibaren yeni kıtalara ulaşan deniz seferleri, 16. yüzyıldan itibaren Avrupa sömürgeciliğini Batı Avrupa merkezli olarak yeni bir boyuta taşımıştır.
19. yüzyıl sonlarına dek kendi açılarından sorun devam eden bu sürecin ardından, yeni sömürgeci ülke adaylarının ortaya çıkması ve bunun da büyük bir paylaşım krizine yol açmasıyla birlikte; 20. yüzyılın ilk yarısında yirmişer yıl arayla iki büyük paylaşım savaşı patlak vermiştir. Sonrasında sömürge halklarının silahlı ayaklanmaları ve açık sömürgeciliğin sürdülebilirliği tartışmaları açık sömürgeciliğin aşamalı olarak terk edilmesiyle sonuçlanmıştır. Aynı yüzyılın ikinci yarısından itibaren, açık sömürgeciliğin modernize edilmiş bir formu olan Yarı Sömürge uygulamaları daha yoğun olarak tercih edilir olmuştur.
Avrupa açık sömürgeciliği, Portekiz'e ait son sömürgelerin de tasfiyesi ile 1975 yılında fiilen sona ermiş [1] ve yerini tüm dünyada tamamen Yarı Sömürge faaliyetlerine bırakmıştır.
Kaynakça
- ↑ Norrie MacQueen (1997) The Decolonisation of Portuguese Africa: Metropolitan Revolution and the Dissolution of Empire