Kukula

Başında kukulası ile Gurialı bir genç. (1918)

Kukula, geleneksel Kolh başlığı için Trabzon çevresinde kullanılan isimlendirmedir. Tarihi Kolhis coğrafyasıyla bire bir örtüşen bir yayılıma sahip olan bu başlık stili, yakın dönemlere dek çeşitli yörelerde aynı coğrafyayı paylaşan farklı etnik topluluklar tarafından küçük değişikliklerle kullanılmıştır.

İsmi

Doğu Karadeniz sahil şeridinin farklı kesimlerinde Kabalak, Şarhon, Ahtarpa, Kudi gibi isimlerle kullanılan bu başlığın KUKUL veya KUKULA şeklindeki kullanımı, Latince'de de başlık anlamına gelen ve Keltik kökenli olduğu sanılan "CUCULLUS" sözcüğünden kaynaklanan bir dış isimlendirmedir. Trabzon şehir lugatine girişi, erken Roma döneminde doğrudan Latince'den olabileceği gibi, bu terminolojik ödünçlemenin daha sonraki dönemlerde Rumca veya Cenevizce üzerinden gerçekleşmiş olması da ihtimaller dahilindedir.

Tarihi

En eski dönemlerdeki kullanım şekline dair yeterli görsel veya fiziksel bulgu bulunmamaktadır. Bununla birlikte 1404 yılında Trabzon imparatoru Manuel (III.)'i sarayında ziyaret eden bir İspanyol elçisinin, onun protokol kıyafetine ilişkin anlatımı bu boşluğu doldurabilecek bazı detaylar içerir.